ระบบนิเวศที่ราบลุ่มภาคกลาง

ระบบนิเวศที่ราบลุ่มภาคกลาง: สิ่งแวดล้อมศึกษากระบวนการเรียนรู้ของเด็กๆ

2011-02-04T11:17:00.000+07:00

ระบบนิเวศที่ราบลุ่มภาคกลาง: สิ่งแวดล้อมศึกษากระบวนการเรียนรู้ของเด็กๆ

สิ่งแวดล้อมศึกษากระบวนการเรียนรู้ของเด็กๆ

2011-02-04T11:15:00.000+07:00

สิ่งแวดล้อมศึกษากระบวนการเรียนรู้ของเด็กๆ

สิ่งแวดล้อมศึกษาคืออะไร?

ในสถานการณ์ที่ผลกระทบจากโลกร้อนกำลังถาโถมเข้าใส่ทุกชีวิตบนโลกจากการกระทำของมนุษย์ ทำให้หลายฝ่ายทั้งภาครัฐ เอกชน และองค์กรพัฒนาเอกชนหันมาสนใจปัญหาโลกร้อนกันมากขึ้น แต่อย่างไรก็ตามประชากรส่วนใหญ่ของโลกใบนี้ก็ยังมีความรู้ความเข้าใจและเจตคติที่ว่าผลกระทบที่ทุกฝ่ายกำลังตื่นตูมนั้นก็ยังมิได้รับผลในเร็ววันและเป็นเรื่องที่ไกลตัว แต่ในทางวิชาการนั้นผลกระทบต่างๆกำลังเกิดขึ้น เพียงแต่ในอดีตเกิดขึ้นอย่างช้าๆและทวีความรุนแรงมากขึ้นในยุคปัจจุบัน สิ่งแวดล้อมศึกษาเป็นอีกแนวทางหนึ่งที่จะสามารถจัดการเรียนรู้ให้เด็กๆและเป็นเครื่องมือสำคัญที่จะชี้ให้ทุกฝ่ายโดยเฉพาะเด็กๆได้เห็นถึงปัญหาและสามารถปรับตัวในยุคที่ทรัพยากรมีอยู่อย่างจำกัดและได้รับการจัดสรรที่ไม่เพียงพอสำหรับทุกชีวิตบนโลก กฎบัตรเบลเกรด (Belgrade Charter) ในปี พ.ศ. ๒๕๑๘ ได้กล่าวถึงจุดมุ่งหมายของสิ่งแวดล้อมศึกษา ไว้ว่า สิ่งแวดล้อมศึกษา คือ กระบวนการที่ทำให้คนเห็นคุณค่า เกิดความตระหนัก และเข้าใจถึงการอยู่ร่วมกันของสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ เศรษฐกิจ สังคมและการเมือง ด้วยการให้โอกาสทุกคนพัฒนาความรู้ เจตคติ ทักษะการรู้จักตัดสินใจ เพื่อให้เกิดเจตคติ ค่านิยม และพฤติกรรมที่ถูกต้องในการปกป้องและแก้ไขสิ่งแวดล้อมให้ดีขึ้น ตลอดจนสร้างรูปแบบการดำเนินชีวิตใหม่เพื่อสิ่งแวดล้อม ทั้งในระดับบุคคล กลุ่ม และสังคม

กระบวนการเรียนรู้ที่เหมาะสมของเด็กๆเป็นอย่างไร?

จากความหมายของสิ่งแวดล้อมศึกษาดังกล่าวหลายฝ่ายทางภาคส่วนการศึกษามองว่าการที่จะสามารถทำให้คนมีการเรียนรู้ได้นั้นต้องมีการจัดการเรียนรู้แบบเป็นขั้นเป็นตอนมุ่งเน้นให้เด็กๆมีการคิดเป็น แก้ปัญหาเป็น จึงเกิดกระบวนการสิ่งแวดล้อมศึกษาขึ้น

กระบวนการสิ่งแวดล้อมศึกษา คือการจัดการเรียนรู้อย่างเป็นขั้นตอนให้แก่ผู้เรียน โดยรูปแบบและวิธีการจัดกิจกรรมอาจจำแนกได้เป็น 3 รูปแบบคือ

๑. การเรียนรู้ในสิ่งแวดล้อม (to Learn in Environment) เน้นกิจกรรมการเรียนรู้จากประสบการณ์จริงในสิ่งแวดล้อม

๒.การเรียนรู้เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม (to Learn about Environment) เน้นกิจกรรมการเรียนรู้เนื้อหาสิ่งแวดล้อม โดยผ่านกิจกรรมที่หลากหลาย

๓.การเรียนรู้เพื่อสิ่งแวดล้อม (to Learn for Environment) เน้นกิจกรรรมการเรียนรู้ที่มุ่งเน้นการลงมือปฏิบัติ และการมีส่วนร่วมในการปกป้อง และพัฒนาสิ่งแวดล้อม

แต่เมื่อพิจารณากระบวนการสิ่งแวดล้อมศึกษา การจัดการเรียนรู้ส่วนใหญ่เราจะพบว่ามีการจัดการเรียนรู้ไปถึงขั้นเรียนรู้ในสิ่งแวดล้อม และการเรียนรู้เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมเท่านั้นแต่ยังขาดการจัดการเรียนรู้เพื่อสิ่งแวดล้อมที่มุ่งเน้นให้เกิดการลงมือปฏิบัติ เพราะลงมือปฎิบัติจะทำให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากกว่าการบอก บรรยาย และถ้าผู้เรียนสามารถนำความรู้เหล่านั้นไปถ่ายทอดให้ผู้อื่นได้ก็จะถือว่าเป็นเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพมากที่สุด

โครงการนักสำรวจแห่งท้องทุ่งเป็นโครงการที่จัดทำขึ้นเพื่อต่อยอดประสบการณ์ของเด็กๆที่ผ่านการเรียนรู้ที่ศูนย์ศึกษาธรรมชาติและระบบนิเวศเกษตร เพื่อให้เกิดการปฏิบัติเพื่อสิ่งแวดล้อมในระยะยาว ระหว่างที่เข้าร่วมโครงการเด็กๆต้องอาศัยทักษะหลายอย่าง ทั้งกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ การเรียนรู้แบบสืบเสาะค้นพบด้วยตัวเอง การเรียนรู้แบบร่วมมือ ผ่านแนวทางการจัดกิจกรรมสิ่งแวดล้อมศึกษาที่มีความหลากหลาย เด็กๆจะได้ค้นหาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในท้องถิ่นที่ใกล้ๆโรงเรียนหรือชุมชน วิเคราะห์ร่วมกันในทีมผ่านกระบวนการประชาธิปไตยว่าเรื่องใดน่าสนใจและเหมาะสมที่จะลงมือสำรวจ และจะหาคำตอบของประเด็นศึกษานั้นได้อย่างไร ตามแนวคิดคิดแบบสากลแต่ลงมือทำในท้องถิ่น พร้อมทั้งออกแบบวิธีการสำรวจ วิเคราะห์ สรุปผล ทำซ้ำ ยืนยันผลที่ได้ และแสดงความรับผิดชอบร่วมกันว่าเด็กๆจะเป็นส่วนหนึ่งในการทำให้สิ่งที่ศึกษาได้รับการแก้ไขหรือพัฒนาให้ดีขึ้นได้อย่างไร ถ่ายทอด แบ่งปันประสบการณ์และองค์ความรู้ใหม่ให้กับผู้อื่น จนเกิดเป็นความรู้ ความเข้าใจและเกิดความตระหนักร่วมกันที่จะอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อมและวัฒนธรรม ให้คงความสมดุลและเอื้อประโยชน์ต่อทุกชีวิตบนโลกใบนี้ตลอดไป

สิริกร จันทร์มา

สืบทอดเจตนา

2010-09-26T09:13:00.001+07:00

สืบทอดเจตนา

หนึ่งเปรี้ยง ปืนลั่น สะท้านป่า

หนึ่งวูบ ไหวผวา ทั้งป่าลั่น

หนึ่งคืน ยาวนานราวกัปกัลป์

หนึ่งฝันลับแล้วที่แนวไพร

หนึ่งคน ควรค่าคารวะ

"สืบ" สร้างสัจจะยิ่งใหญ่

หมื่นคำรำหาอาลัย

ร่วมใจสืบทอด เจตนา

" จีรนันท์ พิตปรีชา "

วันที่ 1 กันยายน เป็นวันสำคัญอย่างไร? คำถามนี้ถ้าไปถามในรายการยกสยาม แฟนพันธุ์แท้ เด็กๆและผู้ใหญ่หลายคนคงไม่มีใครรู้เพราะต่างก็ต้องทำมาหากิน เล่นเกมออนไลน์ รึไม่ก็กำลังอยู่ในสังคมออนไลน์ Facebook, Twitter, Hi5 อยู่ คนส่วนให¬ญ่ในสังคม ยังคงใช้ชีวิตตามปกติ บางคนเดินทางไปทำงานด้วยจิตใจเบิกบาน บางคนก็กำลังรถติดอยู่กลางถนน บางคนอาจจะมีนัดสังสรรค์ เพราะอยู่ช่วงต้นเดือนพอดี...
วันที่ 1 กันยายน 2533 ณ กลางป่าห้วยขาแข้ง สืบ นาคะเสถียร ได้จากไปพร้อมกับกระแสอนุรักษ์ที่แพร่กระจายไปเป็นวงกว้าง จนกระทั่งสามารถประกาศห้วยขาแข้งเป็นมรดกโลกได้สำเร็จด้วยรายงานวิจัยที่สืบเริ่มต้นทำ นักเรียนมอหกหลายคนที่สนใจสัตว์ป่า ป่าไม้ ก็จะมีสืบ นาคะเสถียร เป็นแบบอย่างที่อยากจะช่วยอนุรักษ์ แล้วสืบทำอะไรบ้างละ สืบ เป็นข้าราชการ กรมป่าไม้ ตำแหน่งสุดท้ายเป็นหัวหน้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง ก่อนหน้านั้นทำงานอพยพสัตว์ป่าออกจากเกาะกลางน้ำในเขื่อนเชี่ยวหลาน แล้วยายมาอยู่ห้วยขาแข้ง ภาพของข้าราชการตัวเล็กๆที่ทุ่มเทแรงกายแรงใจในการทำงาน พิทักษ์ผืนป่าและชีวิตของสัตว์ป่า แต่ต้องพบกับอุปสรรค์รอบด้าน ตั้งแต่ความไม่จริงใจของนักการเมืองที่เรืองอำนาจ ระบบราชการอันเย็นชา งบประมาณทำงานอันน้อยนิด กลุ่มอิทธิพลท้องถิ่นที่ลักลอบล่าสัตว์ตัดไม้ ชาวบ้านที่ไม่มีอาชีพหลักต้องบุกรุกป่าอย่างไม่มีทางเลือก สิ่งเหล่านี้ทำให้สืบตัดสินใจส่งข่าวสารต่อสังคมไทยด้วยวิธีที่เป็นบทเรียนของกรมป่าไม้
นักอนุรักษ์ในปัจจุบันเหลือน้อยลงเหมือนกับวิถีชีวิตที่เปลี่ยนไปบริโภคนิยมที่ใช้ทรัพยากรอย่างบ้าครั่ง คนส่วนใหญ่ในสังคมยังมิได้ให้ความสำคัญด้านสิ่งแวดล้อมมากไปกว่าเรื่องของตนเองทำให้ แม้ว่าจะมีกลุ่มธุรกิจใหญ่ๆในประเทศไทยทำกิจกรรมเพื่อสังคมมากมายก็ยังไม่สามารถเข้าถึงและเปลี่ยนผู้บริโภคได้ รอเวลาให้สังคมไทยได้เรียนรู้และได้รับผลกระทบหนักๆกว่านี้ แต่ก็ไม่ทันเวลาเสียแล้ว
ภาพของสืบ ช่วยกวางในสารคดีส่องโลก ยังคงเป็นกำลังใจให้เรานักอนุรักษ์ นิสิตนักศึกษาที่เลือกเส้นทางสายนี้ได้มีกำลังใจที่จะทำในด้านนี้ต่อไปแม้ว่าจุดเริ่มต้นที่สืบทำจะผ่านมาแล้วกว่า 20 ปี พยัคไพรไม่ได้คาดหวังว่าน้องๆจะเป็นนักอนุรักษ์ที่ยิ่งใหญ่เหมือนกับสืบ นาคะเสถียร หรือหมอบุญส่ง เลขะกุล แต่ขอแค่เป็นผู้บริโภคที่ดี เริ่มที่ตัวของน้องๆเอง เท่านี้ก็ช่วยได้เยอะแล้ว

บทบาทของเด็กไทยใจยุคการศึกษาเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน

2010-09-26T09:06:00.001+07:00

บทบาทของเด็กไทยใจยุคการศึกษาเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน

รููปที่ 1 ภาพวาดโลกร้อน ของนักเรียนโรงเรียนบ้านน้ำมิน โครงการอ๊โค่สคูล

“พอศอ สอง พัน ห้า ร้อย สี่ ผู้ใหญ่ลี ตี กลอง ประชุม........” วัยรุ่นลายครามอย่าง พยัคไพร และอาจารย์หลายท่าน คงจะรู้จักผู้ใหญ่ลีในยุคนั้นเป็นอย่างดีจากหอกระจายข่าวประจำหมู่บ้านและร้องเพลงนี้จนติดปาก เป็นเพลงที่มักจะได้ยินผู้ใหญ่บ้านเปิดเพื่อเรียกให้ลูกบ้านไปประชุม แต่เด็กสมัยนี้คงจะรู้จักผู้ใหญ่ลีจากละครเรื่อง “ผู้ใหญ่ลีกับนางมา” ในปีพ.ศ.2504 นี่เองที่เป็นจุดเริ่มต้นเปลี่ยนแปลงประเทศไทยให้เป็นประเทศอุตสาหกรรม เริ่มมีแผนพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติ ฉบับที่ 1 ฟังดูแค่ชื่อก็หนาวแล้วครับเพราะเป็นแผนพัฒนาเศรษฐกิจจริงๆ ไม่มีสังคมต่อท้ายเหมือนแผนพัฒนาในปัจจุบัน เพราะเราเลียนแบบประเทศที่พัฒนาแล้ว ที่เขาเน้นการพัฒนาอุตสาหกรรม เพื่อให้ได้มาซึ่งเศรษฐกิจที่ดี มีตัวเลขทางเศรษฐกิจที่สูงๆ สร้างความเจริญรุ่งเรืองให้แก่ประเทศ โดยมีผลพวงติดตามมา ก็คือ การใช้ทรัพยากรธรรมชาติ อย่างฟุ่มเฟือย การปล่อยมลพิษสู่สิ่งแวดล้อม ทำให้สิ่งแวดล้อมเต็มไปด้วยมลพิษต่างๆ จวบจนจกระทั่งในปัจจุบัน ผลพวงของมัน
นอกจากนี้แล้ว การพัฒนาอุตสาหกรรมของราชอาณาจักรไทย ก็หาได้มีเทคโนโลยีที่สูงพอ ที่จะป้องกันปัญหามลพิษได้ไม่ ประกอบกับความยากจน ทำให้ไม่สามารถซื้อหาเทคโนโลยีดีๆ มาใช้ สิ่งที่ตามมา จึงเป็นมลพิษที่ทำลายสิ่งแวดล้อม การพัฒนาในลักษณะดังกล่าวนี้ จึงเรียกกันว่า เป็นการพัฒนาที่ไม่ยั่งยืน นำมาซึ่งปัญหาสิ่งแวดล้อม ที่ไม่เฉพาะแต่จะมีภายในประเทศเท่านั้น แต่ขยายขอบเขตไปยังประเทศเพื่อนบ้าน และกว้างขวางออกไปยังทั่วโลกด้วย สิ่งที่ชัดเจนและทุกภาคส่วนตื่นตูม และรู้สึกได้ใน 2-3 ปีนี้คือปัญหาโลกร้อนนั่นเอง

พรุ่งนี้เราจะอยู่กันอย่างไร? และการพัฒนาอย่างยั่งยืนคืออะไร?

“ผมจะมีจะต้องมีเงิน มีต้นไม้ มีอากาศที่ดีหายใจและผมต้องมีข้าวกินเสมอถ้าผมหิวและตลอดไป”
เด็กคนหนึ่งยกมือตอบ พยัคไพร ในระหว่างเล่นเกมโศกนาฏกรรมห้วงมหาสมุทร ค่ายนักเรียนบูรณาการเรียนรู้สิ่งแวดล้อมทักษะทางสังคมและหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง พยัคไพร ให้เด็กทุกคนปรบมือให้ เพราะนั่นแหละคือยั่งยืนในแบบที่เขาเข้าใจ
“การมีข้าวกินเสมอ”หมายถึงภูมิคุ้มกันที่จะรับประกันได้ว่าวันพรุ่งนี้หรืออนาคตเขาจะอยู่อย่างไร กับปัญหาปากท้องในยุคที่ประชากรเพิ่มสูงขึ้นแต่ทรัพยากรมีน้อยลง มีต้นไม้
“มีต้นไม้มีอากาศที่ดีหายใจ” หมายถึงรับประกันได้ว่าคุณภาพสิ่งแวดล้อมยังอยู่ในคุณภาพที่ดีเสมอ
น้องๆ มีวิธีการอย่างไรที่จะได้มาหรือรักษาไว้ในคำตอบที่น้องตอบมา?

รูปที่ 2 พอเพียงความยั่งยืนแบบไทย

เด็กๆก็จะยกมือตอบว่า “พี่หนูจะปลูกต้นไม้” “ผมจะคิดก่อนที่จะเลือกซื้อของใช้พวกโฟมพลาสติกให้น้อยที่สุด” “ผมจะนำขยะที่ใช้แล้วกลับมาใช้ใหม่” “ผมจะใช้ทรัพยากรเท่าที่จำเป็น” “ผมจะรักและเข้าใจเพื่อนๆ ช่วยเหลือกัน” พยัคไพรหวังเหลือเกินว่าสิ่งที่ได้ยินตอนสรุปเกมจะยังคงติดตรึงใจน้องๆ ไปชั่วนิรันทร์เพราะนั่นหมายถึงการเปลี่ยนแปลงอารยะธรรมการบริโภค การใช้ชีวิตที่นำไปสู่เป้าหมายเดียวกันคือความสมดุลยั่งยืน

วิธีการเรียนของเราทำอย่างไรเพื่อนำไปสู่ความยั่งยืน?

“หมั่นศึกษาหาความรู้เพิ่มเติมครับ” “ตั้งใจเรียนครับ” “เรียนเล่นเป็นเวลาครับ” หลายคำตอบน่าสนใจครับแต่ก็ยังไม่มีสูตรสำเร็จแน่นอนว่าจะเรียนรู้อย่างไรให้ได้ผลดีที่สุด หน้าที่ของ พยัคไพรคือตั้งคำถามกระทุ้งแรงๆ ว่าแล้วพวกน้องจะทำอย่างไรกับอนาคตที่มีในกำมือของน้องๆ แต่สุดท้ายแล้วการเรียนรู้ตลอดชีวิตและนำมาปรับใช้กับชีวิตประจวันได้คือแนทางการจัดการเรียนรู้ที่เด็กสามารถตอบคำถามเชิงประเมินได้ก็ถือว่าบรรลุเป้าประสงค์ของเกมที่เราต้องการสื่อแล้ว แต่ถ้าติดดามดูพันธะสัญญาที่เด็กๆ ให้ไว้จนถึงขั้นลงมือปฎิบัติได้ พยัคไพรเชื่อเหลือเกินว่าการพัฒนาอย่างยั่งยืนอยู่ไม่ไกลเกินเอื้อม ฝากความหวังไว้กับการปฎิรูปการศึกษาต่อไป

พยัคไพร

การฟื้นฟูระบบนิเวศที่ราบลุ่มภาคกลาง

2009-07-06T16:34:00.001+07:00

การฟื้นฟูระบบนิเวศที่ราบลุ่มภาคกลาง

ปัจจุบันจะเห็นว่าระบบนิเวศที่ราบลุ่มภาคกลางกำลังเสื่อมโทรมลงหรือถูกทำลายลงอย่างสิ้นเชิง ถ้าจัดเรียงลำดับความสำคัญเร่งด่วนของปัญหาทางนิเวศวิทยาจะปรากฏว่า การฟื้นฟูระบบนิเวศมีความสำคัญในระดับต้นๆ โดยความเป็นจริงแล้วในทางนิเวศวิทยา ถ้าปล่อยให้ธรรมชาติมีเวลาที่นานเพียงพอ ระบบนิเวศที่เสื่อมโทรมก็จะมีการทดแทนฟื้นตัวจากสังคมของสิ่งมีชีวิตหนึ่งไปสู่สังคมของสิ่งมีชีวิตอีกชนิดหนึ่งอย่างไม่หยุดนิ่งจนกว่าจะมีการทดแทนโดยสังคมสมบูรณ์ถาวรหนึ่งเดียว(อุทิศ, 2541) แต่ความต้องการของมนุษย์ที่มีจำนวนมากขึ้นทุกวันกลับมีมากกว่ากำลังการผลิตของระบบนิเวศไม่ได้คำนึงถึงการอนุรักษ์และการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืนจนทำให้สังคมของสิ่งมีชีวิตนั้นฟื้นตัวด้วยตัวเองไม่ได้ นักวิชาการทางนิเวศวิทยาและนักวิชาการป่าไม้หลายท่านพยายามหาคำตอบว่า "เราจะฟื้นฟูระบบนิเวศให้กลับมามีความสมดุลอีกครั้งหนึ่งได้อย่างไรจึงเกิดแนวคิดการฟื้นฟูระบบนิเวศขึ้นมา

รศ.ดร.จิรากรณ์ และ รศ.ดร.นันทนา คชเสนี(2552) ได้นิยามความหมายของการฟื้นฟูระบบนิเวศไว้ว่า การฟื้นฟูระบบนิเวศคือ การเร่งกระบวนการตามธรรมชาติเพื่อทำให้พัฒนาการของระบบนิเวศเกิดขึ้นเร็วกว่าที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติทำให้ระบบนิเวศกลับมาทำหน้าที่ได้ตามปกติอีกครั้งหนึ่งโดยอาศัยพื้นฐานความเข้าใจทางนิเวศวิทยาเป็นหลักของการฟื้นฟู

ก่อนที่จะนำหลักการนิเวศวิทยาประยุกต์มาประยุกต์ฟื้นฟูระบบนิเวศที่ราบลุ่มภาคกลางได้นั้น มีคำถามที่จำเป็นต้องหาคำตอบเพื่อช่วยในการตัดสินใจฟื้นฟูดังนี้

- มีความจำเป็นอะไรที่จะต้องฟื้นฟูระบบนิเวศนี้
- การฟื้นฟูระบบนิเวศนี้มีคุณค่าเกี่ยวข้องกับปัญหาสิ่งแวดล้อมอย่างไร
- ระบบนิเวศที่จะทำการฟื้นฟูนี้มีบทบาทสำคัญต่อการอนุรักษ์แหล่งที่อยู่อาศัย การอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างไร
- สามารถทำให้ระบบนิเวศระบบนิเวศกลับคืนสู่สถานะที่มีสิ่งมีชีวิตเป็นองค์ประกอบครบถ้วนได้หรือไม่ เพียงใด
- ภายใต้สภาวะเช่นใดที่ทำให้ระบบนิเวศกลับมาอยู่ในสถานะที่สิ่งมีชีวิตที่เป็นองค์ประกอบครบถ้วนเหมือนเดิม

ขั้นตอนในกระบวนการฟื้นฟูระบบนิเวศที่ราบลุ่มภาคกลาง
การฟื้นฟูโดยอาศัยหลักการแทนที่ของระบบนิเวศแบบปฐมภูมิ ซึ่ง (จิรากรณ์, 2552) ได้กำหนดองค์ประกอบไปด้วยกระบวนการ 4 ประการดังนี้
1) การเข้ามาครอบครองพื้นที่โดยสปีชีส์ที่เหมาะสม
2) การสะสมสารอาหารทั้งในมวลชีวภาพและในดิน ซึ่งในดินนั้นจะเพิ่มทั้งทางปริมาณและความเป็นประโยชน์
3) การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางกายภาพของดินเนื่องจากกิจกรรมของสังคมชีวิต
4) การลดสถานะที่ไม่เหมาะสมของสิ่งแวดล้อม เช่น ปริมาณสารพิษจากเกษตรเชิงเดี่ยว ธาตุโลหะหนักในปุ๋ยเคมี
กระบวนการคิดเกี่ยวกับการฟื้นฟูระบบนิเวศ
คำถามระหว่างการฟื้นฟู
1.จากผลการติดตามตรวจสอบ สามารถบรรลุผลที่คาดว่าจะได้รับในปัจจุบันหรือไม่ ถ้าไม่ มีกลไกแก้ไขอย่างไร
2.การติดตามตรวจสอบมีความเหมาะสมหรือไม่
คำถามหลังการฟื้นฟู
1.โครงการฟื้นฟูบรรลุเป้าหมายและวัตุถประสงค์มากน้อยเพียงใด
2.ระบบนิเวศที่ฟื้นฟูมีโครงสร้างหน้าที่ของระบบนิเวศใกล้เคียงกับเป้าหมายที่กำหนดไว้เพียงใด
3.ระบบนิเวศที่ฟื้นฟูมีความยั่งยืนด้วยตนเองหรือไม่ และต้องการบำรุงรักษาจากมนุษย์หรือไม่
4.ถ้าองค์ประกอบตามธรรมชาติของระบบนิเวศมิได้มีการฟื้นฟูขึ้นทั้งหมด กระบวนการทำหน้าที่ของระบบนิเวศซึ่งมีความสำคัญที่ได้รับการฟื้นฟูขึ้นมาใหม่มีอะไรบ้าง
5.บทเรียนอะไรบ้างเกิดขึ้นระหว่างโครงการฟื้นฟูนี้

ยางนาและไม้วงศ์ยางนาพรรณไม้เด่นในระบบนิเวศที่ราบลุ่มภาคกลาง

2009-04-13T16:59:00.001+07:00

ศูนย์ศึกษาธรรมชาติและระบบนิเวศเกษตรมีวิธีการฟื้นฟูระบบนิเวศที่ราบลุ่มภาคกลางโดยการปลูกต้นไม้ 20-30ชนิดปะปนกัน ต้นไม้เหล่านี้จะช่วยฟื้นฟูโครงสร้างและการทำงานของระบบนิเวศ และช่วยดึงดูดสัตว์เข้ามาในพื้นที่เรียกวิธีการนี้ว่าการฟื้นฟูโดยวิธีพรรณไม้โครงสร้าง (หน่วยวิจัยการฟื้นฟูป่า, 2549) ตัวอย่างไม้โครงสร้างที่สำคัญในศูนย์ฯเกษตรคือไม้ยางนาซึ่งพบว่าเป็นไม้ที่สามารถขึ้นได้ดีในพื้นที่ดินเปรี้ยว โดยไม่ต้องใช้วัสดุปูนในการปรับปรุงดิน (โครงการศึกษาการทดลองการแก้ไขปัญหาดินเปรี้ยวอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลบ้านพริก อำเภอบ้านนา จังหวัดนครนายก, 2551)

ยางนาและไม้วงศ์ยางนา ในอดีตเป็นไม้ที่มีความสำคัญใกล้เคียงกับไม้สัก(Tectona grandis Linn.) ในส่วนของผลผลิตเนื้อไม้และมูลค่าการส่งออกไม้ไปต่างประเทศ แต่ไม้วงศ์ยางนามีความสำคัญกว่าทางด้านวัฒนธรรมไทย

นายอำพล เสนานรงค์ (2546)ยางนาและไม้วงศ์ยางนา พบขึ้นอยู่ในทุกภาคของประเทศไทย ตั้งแต่ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันตก ภาคตะวันออก และภาคกลาง พบในพื้นที่ริมทะเล ริมแม่น้ำ ในระดับความสูงแตกต่างจากระดับน้ำทะเลเพียงเล็กน้อย จนถึงที่ระดับความสูง 1,300 เมตรจากระดับน้ำทะเล พบในป่าเกือบทุกประเภทของประเทศไทย เช่น ป่าดิบชื้น ป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณ ป่าผลัดใบหรือป่าแดง ป่าบึงน้ำจืด ตลอดจนป่าบุ่งป่าทาม ป่าดอนปู่ตา เป็นต้น

ปัจจุบันมีชื่อของวัด หมู่บ้าน ตำบล อำเภอ จำนวนมากทั่วประเทศที่มีชื่อเกี่ยวกับยางนาและไม้วงศ์ยาง เช่น อำเภอยางชุมน้อย (ศรีษะเกษ) ตำบลยางชุม (เพชรบุรี) บ้านยาง (อำเภอบรบือ) วัดยางน้อย (อุบลราชธานี) เป็นต้น

ชาวไทยภาคเหนือและชาวไทยใหญ่เรียกชาวกะเหรียงบางพวกว่า “ยางแดง” ซึ่งสันนิษฐานว่าเป็นเผ่าที่ดำรงชีพอยู่ด้วยการกสิกรรม และพึ่งพิงทรัพยากรในป่ายาง เช่น การตีผึ้งเก็บน้ำผึ้งและเจาะน้ำมันจากต้นยาง หาผักและเห็ดจากป่ายาง

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ ไม้วงศ์ยางนาในประเทศไทยมี 8-9สกุล (Genera) และ76ชนิด (species) แต่ทั่วโลกมีมากกว่า 700 ชนิด เป็นไม้ที่มีลำต้นสูงใหญ่เปลาตรงเป็นรูปทรงกระบอกพุ่มใบใหญ่ โดยเฉพาะยางนาอาจมีความสูงกว่า 40 เมตรเปลายาวกว่า 20 เมตร มีเนื้อไม้มาก ลำต้นสีขาวปนเทาเห็นเด่นชัดในป่าหรือบนภูเขา แตกต่างจากไม้อื่นจำได้ง่าย ผลแก่มีกลีบดอกเป็นหางยาว เวลาร่วงจากต้นจะหมุนลอยตามลมไปตกใกลต้นเป็นการแพร่กระจายพันธุ์ตามธรรมชาติ บางชนิดหางจะมีสีแดงเข้ม

การประยุกต์หลัการฟื้นฟูป่า:ระบบนิเวศที่ราบลุ่มภาคกลาง

2009-04-13T16:18:00.000+07:00

การประยุกต์หลักการฟื้นฟูป่า:ระบบนิเวศที่ราบลุ่มภาคกลางข้อมูลจาก

หน่วยวิจัยการฟื้นฟูป่า, (2549)
1. การตัดไม้ทำลายป่า
1.1 การลดลงของป่าไม้

สังคมมนุษย์ที่ได้วิวัฒนาการมาจากสังคมเร่ร่อนมาสู่สังคมล่าสัตว์หาของป่าได้คิดค้นเครื่องมือมากมาย พื้นที่ป่าไม้ได้ถูกรุกรานทำลายเพื่อนำพื้นที่มาใช้ทำการเกษตรและตั้งเมืองรวมทั้งเป็นแหล่งไม้ฟืนและผลผลิตอื่นๆ ในอดีตการทำไม้ส่วนใหญ่อยู่ในอัตราที่ธรรมชาติสามารถฟื้นตัวเองได้ แต่การเพิ่มขึ้นของประชากรในปัจจุบันทำให้ความต้องการใช้ป่าไม้และผลผลิตอื่นๆ จากป่าเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วจนกระทั่งป่าไม่สามารถที่จะฟื้นตัวได้ทัน เขตร้อนเป็นพื้นที่ที่มีปัญหาการลดลงของพื้นที่ป่ารุนแรงที่สุด ถึงแม้ว่าป่าเขตร้อนนั้นครอบคลุมพื้นที่เพียงร้อยละ 16.8 ของโลก (FAO, 2001) แต่พื้นที่ส่วนนี้เป็นแหล่งที่อยู่ของพรรณพืชและสัตว์มากกว่าครึ่งบนโลก (Wilson,1988) การตัดไม้ทำลายป่านอกจากจะส่งผลให้พื้นที่ป่าลดลงแล้วยังทำให้พื้นที่ที่เหลืออยู่ถูกตัดแบ่งเป็นผืนเล็กๆ ไม่ต่อเนื่อง พื้นที่เหล่านี้ส่วนใหญ่มีขนาดไม่ใหญ่พอที่จะรองรับการดำรงอยู่ทั้งของพืชและสัตว์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมและนกขนาดใหญ่ เมื่อสิ่งมีชีวิตบางชนิดสูญพันธุ์ ไปจากพื้นที่ย่อมส่งผลให้สายใยอาหารที่ประกอบด้วยสายสัมพันธ์อันซับซ้อนของสิ่งมีชีวิตในป่าเขตร้อนล่มสลายตามไปด้วย พันธุ์พืชหลายชนิดไม่สามารถขยายพันธุ์ต่อไปได้เนื่องจากขาดสัตว์ที่ทำหน้าที่ผสมเกสรหรือกระจายเมล็ดพันธุ์จำนวนของสัตว์กินพืชซึ่งเคยถูกควบคุมด้วยผู้ล่าอาจเพิ่มจำนวนขึ้น จนก่อให้เกิดปัญหาต่อประชากรพืชอาหารของมัน เมื่อสิ่งมีชีวิตที่เป็นกลไกสำคัญของระบบนิเวศตายไปความหลากหลายของป่าเขตร้อนย่อมจะลดลงและอาจเปลี่ยนสภาพไปเป็นพื้นที่ซึ่งปกคลุมด้วยวัชพืชเพียงไม่กี่ชนิด การบุกรุกทำลายพื้นที่ป่าเขตร้อนนี้จึงเป็นสาเหตุของการสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ที่สุดตั้งแต่เริ่มมีสิ่งมีชีวิตกำเนิดขึ้นบนโลก (Wilson, 1992)

ป่าอันอุดมไปด้วยพืชพรรณและสัตว์นานาชนิดนี้เป็นแหล่งทรัพยากรสำคัญสำหรับชุมชนในท้องถิ่น ทั้งยาสมุนไพร พืชอาหาร น้ำผึ้ง หน่อไม้และเห็ดล้วนเป็นผลผลิตที่มีให้เก็บเกี่ยวได้ตลอดทั้งปี อย่างไรก็ตามผลผลิตที่ได้จากป่าเหล่านี้ ส่วนใหญ่ถูกใช้ไปในชีวิตประจำวันและไม่ได้ถูกนำมาขายมูลค่าของมันจึงไม่ได้รับความสนใจจากหน่วยงานของรัฐซึ่งเป็นผู้กำหนดนโยบายในการเข้าไปใช้ประโยชน์จากป่า ในปัจจุบันถึงแม้ว่าดัชนีการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจจะเพิ่มสูงขึ้นแต่สำหรับชาวบ้านที่อยู่กับป่าแล้ว สถานการณ์กลับแย่ลงเพราะชาวบ้านต้องเริ่มจ่ายเงินเพื่อซื้อของจากตลาดแทนของที่ เคยเก็บเกี่ยวได้จากป่าดังที่เคยเป็นในอดีตป่าเขตร้อนยังมีประโยชน์ในการรักษาสมดุลของสิ่งแวดล้อมในแง่ต่างๆ เช่น สัตว์ผู้ล่าของศัตรูพืชที่อาศัยอยู่ในป่าช่วยควบคุมศัตรูพืชในพื้นที่เกษตรกรรมข้างเคียง ค้างคาวและแมลงที่มีถิ่นอาศัยในป่าทำหน้าที่สำคัญในการผสมเกสรพืชพรรณต่างๆ โดยเฉพาะไม้ผลในแต่ละปีป่าเขตร้อนผลิตใบไม้ปริมาณมาก ซึ่งถูกย่อยสลายและสะสมอยู่ในชั้นดินหนาที่อุดมไปด้วยสารอินทรีย์ชั้นดินนี้สามารถอุ้มน้ำไว้ได้ในปริมาณมหาศาล ในฤดูฝนชั้นดินเหล่านี้จะอุ้มน้ำเก็บไว้ลดความเสี่ยงในการเกิดน้ำท่วม ส่วนในฤดูแล้งน้ำจะค่อยๆ ซึมออกมาสู่ลำธารตลอดทั้งปี นอกจากนี้ป่าไม้ยังช่วยดูดซับคาร์บอนไดออกไซด์อันเป็นปัจจัยสำคัญในการเกิดภาวะโลกร้อนโดยดึงคาร์บอนมาเก็บไว้ในเนื้อไม้แทนทั้งผลผลิตจากป่าและประโยชน์ทางนิเวศวิทยาดังที่กล่าวมานั้นล้วนแล้วแต่เป็นสิ่งที่แสดงถึงคุณภาพในการดำรงชีวิตของมนุษย์ซึ่งสิ่งเหล่านี้กำลังจะสูญหายไปพร้อมๆ กับพื้นที่ป่าที่ลดลง

1.2 พื้นที่ป่าเขตร้อนลดลงเร็วแค่ไหน

องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติได้ทำการประเมินพื้นที่ป่าเขตร้อนที่เหลืออยู่โดยใช้ภาพถ่ายดาวเทียมพบว่าพื้นที่ป่าเขตร้อนธรรมชาติบนโลกลดลงจาก 12,156 ล้านไร่ เหลือเพียง 11,269 ล้านไร่ ในช่วงระยะเวลาเพียง 10 ปี (2533-2543) โดยประมาณ 62.5 ล้านไร่ ได้ถูกเปลี่ยนเป็นพื้นที่ปลูกไม้เศรษฐกิจ ในขณะที่อีก 887.5 ล้านไร่เปลี่ยนไปใช้ประโยชน์อื่นๆ ในช่วงเวลาเดียวกันมีพื้นที่ป่าที่เคยถูกทำลายเพียง 62.5 ล้านไร่เท่านั้น ที่ฟื้นตัวกลับมาเป็นป่าเขตร้อนดังนั้นในแต่ละปีเราสูญเสียพื้นที่ป่าธรรมชาติไปโดยเฉลี่ยถึง 88.7 ล้านไร่(ประมาณร้อยละ0.7) ในปี 2543 พื้นที่ป่าธรรมชาติของประเทศไทยเหลือเพียง 61.3 ล้านไร่ (ร้อยละ 19.3 ของพื้นที่ทั้งประเทศ) และถึงแม้ว่าสัมปทานการทำไม้ทั้งหมดได้ถูกยกเลิกตั้งแต่ปี 2532 แต่อัตราการลดลงของพื้นที่ป่าในช่วงปี2538-2543 ยังสูงถึง1.6ล้านไร่ต่อปี (ร้อยละ2.3 ของพื้นที่ป่าในปี 2538) (FAO, 1997, 2001) ซึ่งถ้ามองย้อนกลับไปจนถึงปี 2504 ประเทศไทยของเราได้สูญเสียพื้นที่ป่าไปมากกว่าสองในสามแล้ว (Bhumibamon, 1986)

2. การฟื้นฟูป่า

ความหลากหลายทางชีวภาพที่สูญหายไปพร้อมกับการทำลายพื้นที่ป่าเขตร้อนนี้จะสามารถฟื้นคืนกลับมาได้หรือไม่เรามีความหวังแค่ไหนในการแก้ไขปัญหาดังกล่าว ป่าไม้เป็นทรัพยากรที่สามารถฟื้นตัวสู่สภาพเดิมได้ตามธรรมชาติ การฟื้นตัวของระบบนิเวศป่าโดยธรรมชาติอาจกินเวลาเป็นศตวรรษ แต่ถ้าเราเข้าใจถึงกลไกการฟื้นตัวตามธรรมชาติและช่วยเร่งกระบวนการนั้นให้เกิดเร็วขึ้นการฟื้นตัวของป่าอาจเกิดขึ้นได้ภายในเวลาไม่กี่สิบปี

2.1 ปลูกป่าหรือฟื้นฟูป่า

“การปลูกป่า” หมายถึงการสร้างพื้นที่สีเขียวโดยการปลูกต้นไม้ชนิดใดก็ได้ลงบนพื้นที่ที่เคยถูกทำลาย การปลูกป่าจึงเป็นได้ตั้งแต่พื้นที่ปลูกป่าชุมชนการทำวนเกษตร รวมไปถึงการปลูกไม้เศรษฐกิจต่างๆด้วย ส่วนการฟื้นฟูป่าหมายถึงการสร้างพื้นที่ป่าที่ถูกทำลายให้มีสภาพใกล้เคียงกับพื้นที่ป่าที่เคยมีอยู่เดิมให้มากที่สุด ในประเทศเขตร้อนการปลูกไม้เศรษฐกิจเป็นรูปแบบการ สร้างพื้นที่ป่าที่พบมากที่สุดโดยเฉพาะอย่างยิ่งทวีปเอเซีย จากข้อมูลในปี 2543 ประมาณร้อยละ 62 ของพื้นที่ปลูกต้นไม้ของโลกอยู่ในทวีปเอเซีย ซึ่งคิดเป็นร้อยละ 20 ของพื้นที่ป่าทั้งหมด ของเอเซีย ประเทศไทยเองจัดอยู่ในอันดับที่8ของประเทศที่มีพื้นที่ปลูกป่าสูงสุดของโลก โดยพื้นที่ในของพื้นที่สีเขียวในประเทศไทยประมาณ 31.25 ล้านไร่เป็นพื้นที่ปลูกสน ยูคาลิปตัสและยางพารา การปลูกไม้เศรษฐกิจเหล่านี้ยังมีความจำเป็นเพื่อตอบสนองความต้องการไม้และเยื่อกระดาษที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ไม้ปลูกเหล่านี้ช่วยลดปริมาณความต้องการไม้จากป่าธรรมชาติอย่างไรก็ตามการปลูกป่าในลักษณะนี้ไม่สามารถสร้างสภาพพื้นที่ที่เหมาะสมสำหรับการดำรงชีวิตของพืชและสัตว์นานาชนิดที่เคยอยู่ในระบบนิเวศป่าธรรมชาติได้ ดังนั้นการฟื้นฟูป่าในพื้นที่ที่ปลูกป่าเพื่อการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพจึงมีความเหมาะสมมากกว่า ในการฟื้นฟูป่าเราไม่สามารถที่จะปลูกพืชทุกชนิดหรือนำสัตว์ทุกชนิดที่เคยมีอยู่ในพื้นที่กลับมาได้พร้อมๆ กันทีเดียวเนื่องจากในพื้นที่ส่วนใหญ่ยังไม่มีข้อมูลที่สมบูรณ์เกี่ยวกับชนิดของพรรณไม้และสัตว์ต่างๆ ที่เคยอาศัยอยู่ การฟื้นฟูป่าจึงมุ่งเน้นที่จะสนับสนุนกระบวนการพัฒนาตัวเองของระบบนิเวศป่าด้วยการฟื้นฟูโครงสร้างและการทำงานของระบบนิเวศโดยการปลูกพืชที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศดั้งเดิม
ความสำเร็จของการฟื้นฟูป่าสามารถวัดได้จากจำนวนชั้นเรือนยอดของต้นไม้ที่เพิ่มขึ้น จำนวนของชนิดสิ่งมีชีวิตที่กลับเข้ามาในพื้นที่โดยเฉพาะชนิดที่หายากหรือมีความสำคัญต่อการดำรงอยู่ของระบบนิเวศและคุณภาพของดินที่ดีขึ้น เป็นต้น การฟื้นฟูป่าจึงจัดเป็นการปลูกป่าที่มีลักษณะเฉพาะที่แตกต่างไปจากการปลูกป่าชนิดอื่นๆ (Elliott, 2000)

2.2 พื้นที่ที่เหมาะสมต่อการฟื้นฟูป่า

การฟื้นฟูป่าเหมาะกับพื้นที่ปลูกป่าเพื่อการอนุรักษ์ เช่น การปลูกป่าเพื่ออนุรักษ์สัตว์ป่ารักษาสภาพสิ่งแวดล้อมเพื่อการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ หรือการปลูกป่าเพื่อให้ชุมชนใช้สอยเก็บเกี่ยวผลผลิตต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการฟื้นฟูป่าที่ถูกทำลายในพื้นที่อนุรักษ์นับตั้งแต่ปี 2503 กรมป่าไม้ได้ประกาศจัดตั้งอุทยานแห่งชาติและเขตอนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่า 138 แห่ง ครอบคลุมพื้นที่มากกว่าร้อยละ 15 ของประเทศ (Elliott & Cubitt, 2001) อย่างไรก็ตามพื้นที่ภายในเขตอนุรักษ์เหล่านี้หลายแห่งมีสภาพเป็นเพียงป่าเสื่อมโทรมที่เคยผ่านการสัมปทานไม้หรือเคยเป็นพื้นที่เกษตรกรรมเดิม พื้นที่เหล่านี้ต้องได้รับการฟื้นฟูให้กลับสู่สภาพเดิมก่อนจึงจะสามารถเป็นแหล่งพักพิงของเหล่าพรรณพืช และสัตว์ป่าได้

2.3 การฟื้นฟูป่าจำเป็นต้องปลูกต้นไม้หรือไม่

การศึกษากระบวนการฟื้นตัวตามธรรมชาติของป่าทำให้ทราบว่าปัจจัยใดที่เป็นข้อจำกัดหรือเป็นประโยชน์ต่อการฟื้นฟูป่า ทำให้สามารถจัดการพื้นที่ได้อย่างเหมาะสมเพื่อลดอุปสรรคจากปัจจัยเหล่านั้นได้ดีขึ้น เช่น การกำจัดวัชพืช การใส่ปุ๋ยให้แก่กล้าไม้ธรรมชาติ การป้องกันไฟ และการป้องกันพื้นที่จากปศุสัตว์ วิธีการเหล่านี้รวมเรียกว่า “การเร่งการฟื้นตัวตามธรรมชาติ” เป็นวิธีการที่ลงทุนต่ำและมีประสิทธิภาพสูง อย่างไรก็ตาม วิธีเหล่านี้จะใช้ได้เฉพาะกับต้นไม้หรือต้นกล้าที่มีอยู่ในพื้นที่แล้วเท่านั้น ซึ่งในพื้นที่ป่าเสื่อมโทรมพรรณไม้ที่เหลืออยู่ตามธรรมชาตินั้นเป็นเพียงส่วนน้อยของพืชพรรณอันหลากหลายของป่าเขตร้อน ดังนั้นการฟื้นฟูพื้นที่ให้มีความหลากหลายทางชีวภาพเหมือนเดิมอาจต้องปลูกต้นไม้เสริมบางส่วน อย่างไรก็ตามการปลูกต้นไม้ทุกชนิดลงในพื้นที่ไม่ใช่สิ่งที่จำเป็นในการฟื้นฟูป่าเพราะการปลูกต้นไม้จำนวนนับร้อยชนิดที่เคยอยู่ในพื้นที่นั้นดูเป็นสิ่งที่ไม่สามารถเป็นไปได้ในทางปฏิบัติ

2.4 วิธีพรรณไม้โครงสร้างคืออะไร

วิธีการพรรณไม้โครงสร้างได้รับการพัฒนาขึ้นครั้งแรกในรัฐควีนสแลนด์ ประเทศออสเตรเลีย โดยพิสูจน์ให้เห็นว่าการปลูกต้นไม้ที่คัดเลือกอย่างดีเพียงไม่กี่ชนิดสามารถทำให้ป่าเสื่อมโทรมกลับมาเป็นระบบนิเวศที่มีความหลากหลายทางชีวภาพสูงได้ในระยะเวลาอันสั้น(Goosem and Tucker, 1997; Tucker, 2000) การฟื้นฟูป่าด้วยวิธีนี้จะปลูกต้นไม้20-30ชนิดปะปนกันต้นไม้เหล่านี้จะช่วยฟื้นฟูโครงสร้างและการทำงานของระบบนิเวศ ต้นไม้ที่ปลูกต้องดึงดูดสัตว์เข้ามาในพื้นที่เพื่อให้มีการนำเมล็ดพันธุ์จากป่าข้างเคียงเข้ามาในพื้นที่นอกจากนั้น สภาพของพื้นที่ที่เริ่มมีต้นไม้ขึ้นปกคลุมนี้มีอากาศที่เย็นกว่าความชื้นสูงและปราศจากวัชพืชเป็นสภาพที่เหมาะสมสำหรับการงอกของเมล็ดพันธุ์และการเจริญเติบโตของต้นไม้